Tâche 1 — Phỏng vấn có hướng dẫn (Entretien dirigé)

“j'ai fait une licence de gestion à l'université de Đà Nẵng — quatre ans, de dix-neuf à vingt-trois ans”

Một hơi thở chứa bốn thông tin: bằng + ngành + nơi học + thời lượng. Hãy dịch bằng cấp Việt Nam sang hệ Pháp: cử nhân = une licence (bac+3/4), thạc sĩ = un master, cao đẳng = un DEC hoặc un diplôme collégial ở Canada.

“Après ça, j'ai travaillé deux ans dans une agence de voyages.”

«Après ça» là từ nối theo dòng thời gian, nghe nói miệng hơn «ensuite». Chú ý: «pendant deux ans» đã kết thúc nên dùng passé composé — khác hẳn với «depuis» ở câu sau.

“depuis l'automne dernier, je suis inscrit à un programme de comptabilité à La Cité, à Ottawa”

«Depuis + [mốc]» đi với HIỆN TẠI vì bạn vẫn đang học. «Être inscrit à» = đang theo học. Có thể thay bằng «je suis un programme de...» (động từ suivre) — nhưng dạng này trùng hình với «je suis» của être, nên khi thi hãy chọn dạng rõ nghĩa hơn.

“en gros, j'ai repris les études à vingt-six ans”

«En gros» = nói chung, tóm lại — một từ đệm tóm tắt rất hay của lời nói. «Reprendre les études» là cụm chuẩn cho việc đi học lại, cực kỳ hợp với người nhập cư phải học lại từ đầu.

“C'était bizarre au début, d'être le plus vieux de la classe, mais franchement, je ne regrette pas du tout.”

So sánh nhất «le plus vieux DE la classe» (nhớ: de, không phải dans). Rồi nhượng bộ với «mais franchement». Câu này biến một sự thật hơi ngại thành điểm mạnh — đúng thứ giám khảo gọi là «nuance».

“Honnêtement ? Au début, c'est mon père qui a choisi pour moi.”

Một câu hỏi tu từ một chữ để mở — nghe rất thật và mua cho bạn một nhịp. Rồi nhấn mạnh «c'est... qui» đặt người cha vào vị trí chủ ngữ. Đừng sợ nói sự thật văn hóa: giám khảo thấy thú vị và sẽ hỏi tiếp.

“Il voulait que je fasse du commerce”

SUBJONCTIF sau «vouloir que». Đây là câu đáng học thuộc nhất trong cả bài này. Khung dùng lại: «Mes parents voulaient que je [subjonctif]», «Il fallait que je [subjonctif]». Nhớ: fasse (faire), aille (aller), sois (être), aie (avoir), puisse (pouvoir).

“je me suis rendu compte que ce que j'aimais vraiment, c'était les chiffres”

«Se rendre compte que» = nhận ra. Ghép với «ce que... c'était...» tạo một câu phức có mệnh đề lồng — chính xác là loại câu kéo bạn lên B2. Chú ý: ce QUE vì sau nó có chủ ngữ (j'aimais).

“Du coup, aujourd'hui, j'étudie ce que j'ai choisi moi-même”

«Du coup» = vì vậy — cực phổ biến khi nói, hơi thân mật nhưng hoàn toàn chấp nhận được ở phòng thi. «Moi-même» nhấn mạnh «chính tôi», khép lại vòng tròn với câu mở đầu về người cha.

“et ça change tout”

Câu chốt ba chữ. Sau một câu dài, một câu rất ngắn tạo nhịp và cho bạn thở. Đây là kỹ thuật hùng biện, không phải sự nghèo nàn từ vựng — và giám khảo nghe ra sự khác biệt.

“Oui, j'y pense beaucoup.”

Trả lời THẲNG vào câu hỏi trong ba chữ, rồi mới khai triển. Đại từ «y» thay cho «à ça» sau động từ penser À. Rất nhiều thí sinh mở đầu bằng một đoạn vòng vo rồi quên trả lời — đừng như vậy.

“Si tout va bien, je termine mon diplôme au printemps”

«Si + hiện tại» → hiện tại hoặc futur. Tuyệt đối không dùng futur sau SI. Và khi nói, người Pháp dùng hiện tại cho tương lai gần: «je termine au printemps» = tôi sẽ xong vào mùa xuân.

“je voudrais préparer le titre de CPA — c'est le permis pour être comptable agréé ici”

«Je voudrais» (conditionnel) nghe chừng mực và lịch sự hơn «je veux». Rồi bạn tự giải thích từ viết tắt: kỹ năng diễn giải (reformulation) được tính điểm — nó chứng minh bạn kiểm soát được cuộc trò chuyện.

“Ça prend encore deux ou trois ans, avec du travail à côté.”

«Ça prend + [thời lượng]» là dạng nói miệng của «il faut + durée». «Deux ou trois» là ước lượng tự nhiên — đừng cố chính xác giả tạo. «À côté» = làm thêm song song.

“Mais bon, j'ai déjà changé de pays, alors un examen de plus, euh, ça ne me fait pas peur.”

«Mais bon» là tiểu từ nói miệng nghĩa «thôi thì». Câu này vừa lập luận vừa tách chủ ngữ («un examen de plus, ça...»). Một kết ngắn có cá tính đáng giá hơn ba câu chung chung.

“Ah, c'était une autre vie !”

Câu mở bằng imparfait báo ngay cho giám khảo biết: bài này sẽ ở thì quá khứ chưa hoàn thành. Một câu cảm thán ngắn cũng cho thấy ngữ điệu — phát âm và ngữ điệu là một phần điểm.

“Je me levais à cinq heures et demie, parce que l'université était à une heure de chez moi, en moto.”

Động từ phản thân ở imparfait (je me levais) + nêu lý do + phương tiện «en moto». «À une heure de chez moi» là cách đo khoảng cách bằng THỜI GIAN — rất Pháp, và rất dễ dùng lại.

“Les cours commençaient à sept heures — oui, sept heures du matin, c'est normal au Vietnam.”

Lặp lại có chủ ý để nhấn mạnh, cộng một ghi chú văn hóa. Đây là loại chi tiết khiến giám khảo tò mò và hỏi tiếp — mà câu hỏi tiếp thì bạn đã chuẩn bị rồi.

“je donnais des cours particuliers de maths à des lycéens pour payer mes livres”

«Pour + infinitif» nêu mục đích — cấu trúc rẻ mà luôn ăn điểm. «Donner des cours particuliers» = dạy kèm, cụm từ chuẩn. Chi tiết «pour payer mes livres» biến câu kể thành câu chuyện.

“Je dormais peu, mais bon, j'étais jeune, hein.”

Kết bằng nhịp nói miệng: mệnh đề ngắn + «mais bon» + tiểu từ «hein» cuối câu. Nếu bạn đọc câu này lên mà nghe giống người đang kể chuyện chứ không giống đọc bài, nghĩa là bạn đã đúng.

“La plus grande différence, pour moi, c'est la façon de participer.”

Câu chủ đề có so sánh nhất. Nó tuyên bố ngay bạn sẽ nói về MỘT khác biệt, và nhờ vậy cả câu trả lời có xương sống. «Pour moi» hạ giọng khẳng định xuống mức cá nhân — an toàn và lịch sự.

“on écoute le professeur, on prend des notes, on ne coupe pas la parole”

Nhịp ba với «on» chỉ chung mọi người. Ba mệnh đề song song, cùng cấu trúc — dễ nói, dễ nhớ, nghe rất trôi. «Couper la parole» = ngắt lời, cụm từ đáng học.

“si on ne pose pas de questions, le prof pense qu'on n'a pas compris”

Giả định loại 1: «si + hiện tại → hiện tại». Chú ý mạo từ sau phủ định: pas DE questions, không phải pas des questions. «Le prof» là dạng nói tắt của «le professeur» — hoàn toàn bình thường khi nói.

“Au début, je ne disais rien du tout en classe”

Phủ định «ne... rien» kết hợp imparfait, thêm «du tout» để tăng cường. Khi nói, người Pháp hay bỏ «ne» («je disais rien») — nhưng trong phòng thi hãy giữ «ne», nó là dấu hiệu bạn biết chuẩn mực.

“Maintenant, je me force à parler au moins une fois par cours.”

«Se forcer À + infinitif» — nhớ giới từ à. «Au moins une fois par cours» là chi tiết định lượng cụ thể; nó biến một lời hứa mơ hồ thành chiến lược thật. Cặp «Au début... Maintenant...» là bộ khung dùng được cho mọi câu hỏi thích nghi.

“Je travaille dans la restauration.”

Nói LĨNH VỰC trước, nghề cụ thể sau. Cách này cho câu trả lời một cấu trúc và cho bạn một giây để sắp xếp. Các lĩnh vực hay dùng: dans la santé, dans l'éducation, dans le bâtiment, dans l'informatique, dans le commerce.

“Je suis cuisinière dans un restaurant vietnamien”

Sau «être», tên nghề KHÔNG có mạo từ: je suis cuisinière, je suis infirmier, je suis étudiant. Nói «je suis UNE cuisinière» là lỗi bị nghe ra ngay. Nhớ dạng giống cái: cuisinier → cuisinière, serveur → serveuse, technicien → technicienne.

“Je m'occupe surtout des soupes, du phở, et depuis l'année dernière je forme les nouveaux employés aussi.”

«S'occuper DE» = phụ trách. Thêm «depuis l'année dernière + hiện tại» để cho thấy trách nhiệm TĂNG LÊN — một câu mà nói được cả công việc lẫn sự thăng tiến.

“C'est un petit restaurant, on est six en cuisine.”

Một con số làm câu trả lời có thật. Chuẩn bị sẵn hai, ba con số về công việc của bạn (số đồng nghiệp, số giờ, số khách) — con số luôn dễ nói hơn tính từ trừu tượng.

“Ce n'est pas le métier que j'imaginais quand j'étais jeune, mais bon, aujourd'hui, j'y suis vraiment bien.”

Đại từ quan hệ «que» + imparfait + nhượng bộ, tất cả trong một câu. Đây là câu kết tuyệt vời vì nó mở đường cho giám khảo hỏi tiếp: «Et vous imaginiez quoi ?» — và bạn đã có sẵn câu trả lời.

“je commence tôt : j'arrive au restaurant vers neuf heures pour lancer les bouillons”

Mở bằng dòng thời gian — câu hỏi đã cho sẵn dàn ý, hãy dùng nó. «Vers» = khoảng (giờ giấc), «pour + infinitif» = mục đích. Hai công cụ nhỏ nhưng xuất hiện trong mọi câu trả lời về thói quen.

“parce qu'un bon phở, ça cuit six heures minimum”

Phép tách chủ ngữ: nêu chủ đề («un bon phở»), rồi nhắc lại bằng «ça». Đây là ĐẶC TRƯNG của tiếng Pháp nói. Viết ra thì lạ, nói ra thì hoàn hảo — và giám khảo nghe ra ngay bạn có ngữ cảm nói.

“entre onze heures et deux heures, c'est la folie”

«C'est la folie» = loạn hết cả lên (thân mật nhưng chấp nhận được). Một hình ảnh mạnh thay cho cả câu giải thích dài. «Entre X et Y» định khung thời gian gọn gàng.

“sauf la fin de semaine, où je finis plus tard”

«Sauf» = trừ, để nêu ngoại lệ — nghe rất chín chắn. «Où» ở đây chỉ THỜI GIAN chứ không phải nơi chốn (le jour où, l'année où). Và «la fin de semaine» là cách nói Québec/Canada của «le week-end».

“C'est physique, mais la journée passe vite.”

Kết cân đối: một mặt trái + một mặt phải trong bảy chữ. Luôn kết một mô tả bằng đánh giá cá nhân, nếu không câu trả lời chỉ là bảng giờ tàu.

“Ce qui me plaît le plus, c'est quand un client québécois goûte un phở pour la première fois”

Khung vàng: «Ce qui me plaît le plus, c'est + [danh từ] / c'est quand + [mệnh đề]». Dùng «ce QUI» vì ngay sau nó là ĐỘNG TỪ (plaît). Câu này trả lời đúng trọng tâm ngay từ chữ đầu.

“et qu'il fait cette tête-là, vous voyez, surpris”

Khi lặp lại «quand», tiếng Pháp thay bằng «que»: quand X et QUE Y. Ít người biết quy tắc này, dùng đúng là ăn điểm. «Vous voyez» kéo giám khảo vào câu chuyện — tương tác cũng là tiêu chí chấm.

“Ce que j'aime le moins, par contre, c'est la chaleur en cuisine l'été”

Lần này là «ce QUE» vì sau nó là CHỦ NGỮ (j'aime). Nắm cặp ce qui / ce que là nắm cấu trúc sinh lời nhất của Tâche 1. «Par contre» đánh dấu chuyển sang mặt trái.

“quarante degrés devant les feux, sans exagérer”

Con số + cụm nói miệng «sans exagérer» (thật đấy, không nói quá). Bằng chứng cụ thể luôn thuyết phục hơn tính từ. Đừng nói «c'est difficile» suông — hãy cho thấy nó khó ở đâu.

“rater les soupers de famille, ça, c'est dur”

Động từ nguyên mẫu làm chủ đề, rồi «ça, c'est...» nhấn mạnh. Khung: «[động từ nguyên mẫu], ça, c'est [tính từ]» — ví dụ «se lever à cinq heures, ça, c'est dur», «travailler en français, ça, c'est fatigant». Ở Québec, bữa tối là «le souper», không phải «le dîner» (le dîner là bữa trưa).

“sans équipe, le service s'écroule”

«Sans + danh từ» là cách nêu điều kiện phủ định mà không cần «si». Gọn, mạnh, và tránh được cả một mệnh đề điều kiện phức tạp. Khung: sans voiture, je ne peux pas... / sans mes collègues, ce serait impossible.

“Mais oui, personnellement, je préfère travailler avec les autres.”

TRẢ LỜI DỨT KHOÁT. Câu hỏi «cái này hay cái kia» mà bạn không chọn thì mất điểm. «Personnellement» đánh dấu đây là ý kiến riêng, giọng chín chắn.

“Je trouve que ça va plus vite et qu'on apprend toujours des trucs”

«Je trouve que» + mệnh đề, rồi lặp «que» cho mệnh đề thứ hai — dấu hiệu của lời nói có kiểm soát, không phải ghép câu vụn. «Des trucs» là từ thân mật cho «des choses», hoàn toàn ổn khi nói.

“Cela dit, euh, quand je crée un nouveau plat, là, j'ai besoin d'être seule”

«Cela dit» = tuy vậy — từ nối sắc thái, nghe rất trưởng thành. «Là» giữa câu là tiểu từ nhấn của lời nói («lúc đó thì»). «Avoir besoin DE + infinitif» — nhớ giới từ de.

“Donc, disons : en équipe pour le service, seule pour la création.”

Câu tóm tắt cuối, cân đối hai vế. «Disons» = tạm nói là. Cấu trúc «X pour A, Y pour B» rất dễ dựng tại chỗ và làm câu trả lời nghe như đã được sắp xếp sẵn.

“Mon rêve, c'est d'ouvrir mon propre restaurant.”

Cách an toàn nhất để nêu mục tiêu: tách chủ đề («Mon rêve») + «c'est DE + infinitif». Nhớ chữ «de». Biến thể: mon objectif, c'est de... / mon but, c'est de...

“Un petit, une vingtaine de places, dans le quartier de Vanier.”

Câu không có động từ — khi nói thì hoàn toàn tự nhiên, nó giống như bạn đang thêm chi tiết vào bức tranh. «Une vingtaine de» = khoảng hai mươi; học cả họ: une dizaine, une quinzaine, une centaine.

“il faut que je mette de l'argent de côté et que je comprenne mieux la paperasse ici”

«Il faut que» LUÔN kéo theo subjonctif, và khi bạn nói tiếp ý thứ hai thì chỉ cần lặp lại «que» — thế là có HAI subjonctif trong một câu: mette (mettre), comprenne (comprendre). Đây là câu ăn điểm ngữ pháp cao nhất trong cả bài. «Mettre de l'argent de côté» = để dành tiền. «La paperasse» = giấy tờ lôi thôi (thân mật).

“les permis, les taxes, tout ça”

Liệt kê rồi đóng bằng «tout ça» — đúng kiểu nói miệng, và nó cứu bạn khi không nhớ hết từ vựng. Đừng cố liệt kê đủ: hai ví dụ cộng «tout ça» là đủ.

“Si tout se passe bien, dans trois ans, j'ouvre.”

«Si + hiện tại» rồi hiện tại cho tương lai gần. «Dans trois ans» = ba năm NỮA (đừng nhầm với «il y a trois ans» = ba năm trước, hay «pendant trois ans» = trong suốt ba năm). Kết bằng một động từ duy nhất: dứt khoát, tự tin.

“dans un quatre et demi — ici on compte les pièces comme ça, ça m'a pris du temps à comprendre”

Dùng từ địa phương (un quatre et demi = căn hộ hai phòng ngủ theo cách đếm của Québec) RỒI tự giải thích. Khả năng giải thích một từ bằng tiếng Pháp là kỹ năng B2 thật sự, và ở đây nó còn cho thấy bạn đã sống thật ở Canada.

“C'est un appartement au troisième étage, sans ascenseur”

«Au troisième étage» — chú ý ở Pháp và Québec, tầng trệt là «le rez-de-chaussée», nên «troisième étage» là tầng 4 theo cách đếm Việt Nam. Thêm một chi tiết nhỏ («sans ascenseur») là đủ để câu sống dậy.

“Il y a deux chambres, un salon, une cuisine assez petite, et un grand balcon, et c'est ça que je préfère.”

«Il y a» + liệt kê là bộ khung mô tả cơ bản; «assez petite», «grand» thêm tính từ để không chỉ là danh sách khô. Kết bằng nhấn mạnh «c'est ça que je préfère» — chọn ra một thứ bạn thích nhất luôn hay hơn liệt kê đều đều.

“Je le partage avec un colocataire, un gars de Sherbrooke.”

Đại từ tân ngữ «le» thay cho «l'appartement» — không lặp lại danh từ là dấu hiệu trình độ. «Un gars» là cách nói thân mật cho «un homme / un type», rất thông dụng ở Québec.

“Le loyer est de neuf cents dollars, chauffage compris.”

«Le loyer est DE + số tiền» — giới từ de là bắt buộc khi nêu giá, số lượng. «Chauffage compris» = đã bao gồm tiền sưởi; cụm cố định trong mọi quảng cáo thuê nhà ở Canada.

“C'est un quartier plutôt tranquille, familial, avec beaucoup d'arbres.”

Ba nét trong một câu: hai tính từ + một chi tiết cụ thể. «Plutôt» làm dịu khẳng định, nghe tinh tế hơn. Đừng bắt đầu bằng «C'est bien» — nó không nói lên điều gì cả.

“il y a un dépanneur, une pharmacie et un parc où les gens promènent leurs chiens”

Đại từ quan hệ «où» chỉ nơi chốn, nối hai ý thành một câu dài mạch lạc. «Un dépanneur» là từ Québec cho tiệm tạp hóa mở khuya — dùng đúng chỗ, nó cho thấy bạn sống ở đây thật.

“Ce qui est pratique, c'est que l'arrêt d'autobus est juste en bas.”

Khung «Ce qui est + [tính từ], c'est que + [mệnh đề]». Đổi tính từ là có ngay năm câu khác: ce qui est génial / dommage / difficile / bizarre. Đây là loại khung nên học thuộc nguyên khối.

“Par contre, il manque un vrai supermarché”

«Il manque + [danh từ]» là cấu trúc vô nhân xưng: thiếu cái gì. Nêu một nhược điểm khiến câu trả lời ĐÁNG TIN — người chỉ khen thì nghe như đang đọc quảng cáo.

“Mais globalement, je m'y plais bien, oui.”

«Se plaire à + nơi chốn» = thấy thoải mái ở đâu đó, và «y» thay cho nơi chốn đó. «Globalement» = nhìn chung — từ cân bằng sau khi đã nêu cả điểm tốt lẫn điểm xấu.

“En général, je prends l'autobus.”

Trả lời trong bốn chữ rồi mới khai triển. «En général» đặt cả câu trả lời vào chế độ thói quen. Ở Canada người ta nói «l'autobus» hoặc «le bus»; «prendre le métro / le train / un taxi» cùng một mẫu.

“Quand il fait beau, d'avril à octobre disons, j'y vais à vélo”

Ba điểm: «quand + hiện tại» cho thói quen, «de... à...» cho khoảng thời gian, và giới từ phương tiện. Nhớ: EN autobus, EN voiture, EN métro nhưng À vélo, À pied, À moto. Và «y» thay cho nơi đến.

“ça me prend vingt-cinq minutes par la piste cyclable le long de la rivière”

«Ça me prend + [thời lượng]» là dạng nói miệng thay cho «il me faut + durée» — dễ hơn và tự nhiên hơn. «Le long de» = dọc theo. Một chi tiết địa lý nhỏ làm câu trả lời có thật.

“L'hiver, par contre, c'est une autre histoire”

Câu bản lề làm sẵn. «C'est une autre histoire» = chuyện đó lại khác. Khung: «[mùa / thời điểm / trường hợp], par contre, c'est une autre histoire» — ví dụ «Le samedi, par contre, c'est une autre histoire». Nó vừa mua thời gian, vừa báo hiệu bạn đang đổi hướng — đúng thứ giám khảo gọi là mạch lạc.

“Je n'ai pas de voiture et, honnêtement, je n'en ai pas besoin.”

Hai điểm ngữ pháp: mạo từ sau phủ định («pas DE voiture», không phải pas une voiture) và đại từ «en» thay cho «de + danh từ» trong «avoir besoin DE». Câu này ngắn mà chứa đầy thứ để chấm.

“Ça dépend des jours.”

Ba chữ mở đầu hoàn hảo khi bạn cần một giây để nghĩ — và nó đúng ngữ pháp, đúng ngữ cảnh, không phải câu độn vô nghĩa. Biến thể: ça dépend de la saison / ça dépend de mon horaire.

“je rentre, je fais à manger”

Hai động từ đặt cạnh nhau, không liên từ — nhịp thật của tiếng Pháp nói. «Faire à manger» = nấu ăn (thân mật hơn «préparer le repas»). Nếu bạn nối mọi thứ bằng «et», câu nghe như bài tập viết.

“parce que manger dehors, ici, ça coûte cher”

Động từ nguyên mẫu làm chủ ngữ («manger dehors»), rồi «ça» nhắc lại. Cấu trúc này dùng được khắp nơi: apprendre une langue, ça prend du temps / déménager, ça coûte cher.

“Le mardi, je joue au badminton avec des amis”

«LE mardi» = thứ Ba nào cũng vậy; «mardi» trống không = thứ Ba này. Khác biệt nhỏ nhưng giám khảo nghe ra. Và «jouer À + môn thể thao» (jouer au foot) so với «jouer DE + nhạc cụ» (jouer de la guitare).

“Et le jeudi soir, j'ai mon cours de français, donc là, euh, je révise un peu avant.”

Dựng câu trả lời theo các ngày trong tuần là mẹo rất hiệu quả: mỗi ngày cho bạn một câu, và bạn không bao giờ bị trống đầu. «Donc là» + «euh» là nhịp ngập ngừng thật của người đang vừa nghĩ vừa nói.

“c'est pas très excitant, mais bon, il faut”

Khi nói, người Pháp bỏ «ne»: «c'est pas» thay cho «ce n'est pas». Ở phòng thi điều này hoàn toàn chấp nhận được và nghe tự nhiên — nhưng TUYỆT ĐỐI không viết như vậy trong bài viết. «Il faut» đứng một mình = thì phải làm thôi.

“on se retrouve chez ma tante à Orléans, on mange, on parle vietnamien toute la journée”

«Se retrouver» = gặp nhau (phản thân đối ứng). «Chez + người» = ở nhà ai đó. Ba mệnh đề với «on» nối nhau bằng dấu phẩy — nhịp kể chuyện, không phải nhịp viết luận.

“et ça fait du bien”

Thành ngữ đáng học thuộc: «ça fait du bien» = làm mình thấy dễ chịu. Ngắn, dùng được sau bất cứ hoạt động nào, và nó thêm cảm xúc — mà cảm xúc là thứ biến bản liệt kê thành câu chuyện.

“si la météo le permet, on va glisser avec les enfants”

«Si + hiện tại» → futur proche («on va + infinitif»). «Si la météo le permet» là cụm cố định rất hữu dụng ở Canada. «Glisser» ở Québec = trượt tuyết bằng mâm/ván trượt (luge) — từ địa phương, dùng đúng thì rất ghi điểm.

“Voilà, rien d'extraordinaire, mais j'aime bien mes fins de semaine.”

«Rien DE + tính từ giống đực» — nhớ chữ «de»: rien de spécial, rien de grave, quelque chose de bien. Và «Voilà» báo hiệu bạn kết thúc chủ động. Đừng để câu trả lời tắt dần rồi im.

“pendant mon temps libre, j'aime beaucoup cuisiner”

Bạn dùng lại đúng chữ của giám khảo (pendant votre temps libre) rồi trả lời ngay. Nhờ vậy bạn luôn có sẵn một câu mở đầu chắc chắn mà không phải nghĩ ra từ đầu.

“Le samedi matin, je vais au marché By”

Khung dùng lại được: [mốc thời gian] + je vais à + [nơi chốn]. Ở đây là Le samedi matin, je vais au marché By ; bạn thay thành Le mardi soir, je vais à la piscine cũng được. Một mốc thời gian cụ thể cộng một địa điểm có thật biến câu trả lời chung chung thành câu của riêng bạn.

“enfin, je veux dire, quand je cuisine j'oublie complètement le travail”

Cụm enfin, je veux dire là cách người bản xứ tự sửa lời ngay giữa câu. Nó mua cho bạn vài giây suy nghĩ mà giám khảo vẫn nghe là tự nhiên, không tính là lỗi.

“si j'ai encore de l'énergie, je regarde une série”

Khung si + [hiện tại], [hiện tại] : si j'ai encore de l'énergie, je regarde une série. Thay được cả hai vế: si j'ai le temps, je lis un peu. Đây là câu điều kiện mà bạn không phải chia thì khó.

“Du sport ? Euh, honnêtement, pas autant que je devrais.”

Nhắc lại chủ đề dưới dạng một câu hỏi ngắn ([danh từ] ?) giúp bạn có thêm một giây để nghĩ, còn honnêtement báo trước rằng bạn sắp nói thật. Cả hai làm câu trả lời nghe rất thật.

“Avant, au Vietnam, je jouais au badminton deux fois par semaine”

Imparfait dùng cho thói quen lặp đi lặp lại trong quá khứ. Khung Avant, je + imparfait... maintenant, je + hiện tại là cách rẻ nhất để khoe hai thì trong một câu trả lời ngắn: Avant, je jouais au badminton ; maintenant, je marche.

“depuis que je suis à Ottawa”

depuis que đi với thì hiện tại khi việc vẫn đang tiếp diễn: depuis que je suis à Ottawa (và tôi vẫn đang ở đây). Chỉ khi nói về đúng thời điểm bắt đầu thì mới dùng passé composé: depuis que je suis arrivée. Phân biệt được hai cái này là giám khảo nghe ra ngay.

“je suis tombée au moins dix fois”

tomber chia với être, nên phân từ phải hợp với chủ ngữ: je suis tombée nếu bạn là nữ, je suis tombé nếu bạn là nam. Một chi tiết hài hước nhỏ như vậy cũng làm giám khảo nhớ bạn.

“Je me lève vers six heures et demie”

Động từ phản thân se lever luôn đi kèm đại từ (je me lève, tu te lèves). Khung je me lève vers + [giờ] dùng lại y hệt với se coucher, s'habiller: je me couche vers dix heures et demie.

“je prends un café, enfin, un thé plutôt”

Tự sửa giữa câu. Người đang thật sự nghĩ bằng tiếng Pháp thì hay sửa mình; bài học thuộc lòng thì không bao giờ có chỗ sửa. Chính chi tiết này làm câu trả lời nghe như lời nói thật.

“Je travaille de huit heures à quatre heures”

Khung de [mốc] à [mốc] để chỉ một khoảng: de huit heures à quatre heures, du lundi au vendredi, de janvier à mars. Nhỏ thôi nhưng dùng được cho giờ giấc, ngày trong tuần và cả lộ trình.

“je ne fais plus grand-chose”

ne... plus (không còn nữa) cộng với grand-chose là kiểu phủ định của người bản xứ, nghe hay hơn hẳn je ne fais rien.

“Ça dépend de la saison, en fait.”

Khung Ça dépend de + [danh từ] : de la saison, du jour, de mon humeur. Đây là câu mở hoàn hảo cho mọi câu hỏi chọn A hay B, vì nó cho bạn cái cớ để nói cả hai vế.

“En été, je préfère sortir”

préférer đi thẳng với động từ nguyên thể, không có de ở giữa: je préfère sortir, je préfère rester. Nói préférer de là lỗi kinh điển của người Việt học tiếng Pháp.

“je suis plutôt du genre à rester à la maison”

Khung être du genre à + [nguyên thể] để tả tính cách: je suis du genre à tout planifier, il est du genre à arriver en retard. Thay động từ là bạn nói được bất cứ thói quen nào.

“Donc, disons que je sors beaucoup six mois par année”

disons que giúp bạn chốt lại sau khi đã trình bày cả hai vế: nó cho thấy bạn biết tổng kết chứ không chỉ liệt kê. Chú ý par année là cách nói rất Canada; ở Pháp người ta nói par an.

“je suis allée à Gatineau chez ma tante”

aller chia với être, nên phân từ hợp với chủ ngữ: je suis allée (nữ), je suis allé (nam). Khung chez + [người] cũng phải thuộc: chez ma tante, chez le médecin, chez moi.

“on en a fait deux cents”

Đại từ en thay cho des nems để bạn khỏi lặp lại danh từ. Khung: on en a fait + [số lượng]. Dùng được en ngay khi đang nói là dấu hiệu rõ của trình độ B1 trở lên.

“parce qu'avec le décalage il faut appeler tôt le matin”

Gắn một lý do vào một việc rất nhỏ. Giám khảo chấm khả năng giải thích, nên mỗi hành động bạn kể nên kéo theo một parce que.

“Enfin, une heure, pas plus.”

Một câu ngắn để hạ bớt điều vừa nói. Câu ngắn xen giữa các câu dài làm nhịp nói nghe tự nhiên hơn hẳn.

“nous sommes quatre dans ma famille”

Khung đếm người: nous sommes + [số] dans ma famille (nói chuyện bình thường thì on est quatre cũng được). Cho con số trước rồi mới kể từng người giúp giám khảo theo dõi được bạn.

“ma mère, elle, tient un petit restaurant”

Cấu trúc tách chủ ngữ: [người] + đại từ + động từ — ma mère, elle, tient... ; mon frère, lui, a dix-neuf ans. Người bản xứ dùng nó để nhấn mạnh, còn bạn thì được thêm nửa giây để nghĩ.

“depuis vingt ans”

depuis + [khoảng thời gian] đi với thì hiện tại vì việc vẫn đang tiếp diễn: elle tient un restaurant depuis vingt ans. Tiếng Việt nói đã hai mươi năm rồi, nhưng tiếng Pháp vẫn để ở hiện tại.

“je suis la seule à être partie à l'étranger”

Khung être le seul / la seule à + [nguyên thể]: je suis la seule à parler français, il est le seul à travailler ici. Nam thì nói le seul à être parti. Mẫu này nâng hẳn câu trả lời so với je suis différente.

“On s'appelle sur Zalo presque tous les soirs”

Động từ qua lại s'appeler: hai bên gọi cho nhau. Cùng họ với nó: on se voit, on s'écrit, on se parle. Đây là chỗ tự nhiên nhất để dùng mà không sợ sai.

“Ma mère me demande toujours si je mange assez”

Câu hỏi gián tiếp với si: demander si + [mệnh đề]. Chú ý ba điều — không đảo ngữ, không dấu hỏi, và giữ nguyên trật tự je mange. Rất nhiều thí sinh sai chỗ này.

“la distance, bizarrement, nous a rapprochés”

Một ý ngược đời, gói gọn trong đúng một trạng từ (bizarrement). Ý bất ngờ luôn làm giám khảo nghe kỹ hơn. Phân từ rapprochés hợp với nous vì tân ngữ đứng trước động từ.

“quand j'habitais avec eux, on ne se parlait pas autant”

Imparfait cho một tình trạng kéo dài trong quá khứ, đặt ngay cạnh hiện tại. Khung: quand j'habitais + [nơi chốn / người], on + imparfait. Hai thì trong một câu mà không hề gượng.

“j'en ai quelques-uns”

en thay cho des amis để khỏi lặp danh từ, và quelques-uns ở giống đực số nhiều vì amis là giống đực (nói về bạn nữ thì là quelques-unes). Ba chữ, nhưng là ba chữ ăn điểm.

“je ne connaissais absolument personne”

ne... personne ở thì imparfait, thêm absolument cho mạnh. Phủ định mạnh nghe hay hơn hẳn je n'avais pas d'amis.

“qui m'a invitée à jouer au volleyball”

Đại từ quan hệ qui nối hai câu ngắn thành một câu dài: [người] + qui + [động từ]. Độ phức tạp của câu là một trong những thứ giám khảo chấm. Phân từ invitée hợp với m' vì tân ngữ đứng trước.

“c'est comme ça que tout a commencé”

Mẫu nhấn mạnh c'est... que, dùng để khép một mẩu chuyện nhỏ trước khi quay về hiện tại. Rất tiện làm bản lề giữa quá khứ và bây giờ.

“Sans hésiter, ma grand-mère.”

Trả lời thẳng trong hai chữ rồi mới giải thích. Giám khảo biết ngay là bạn hiểu câu hỏi, còn bạn thì vẫn giữ nguyên cả phần sau để triển khai.

“C'est elle qui m'a élevée”

Mẫu nhấn mạnh c'est... qui, cộng với hợp giống: élevée vì người nói là nữ và tân ngữ m' đứng trước động từ (nam thì viết élevé). Đây là điểm ngữ pháp được đánh giá cao.

“pendant que mes parents travaillaient loin de la maison”

pendant que + [mệnh đề ở imparfait] cho hai việc diễn ra song song trong quá khứ. Đừng nhầm với pendant + [danh từ], ví dụ pendant les vacances.

“elle me dit la même phrase”

Dẫn thẳng lời của người khác làm câu chuyện sống hẳn lên. Bạn không cần ngữ pháp khó, chỉ cần một câu thoại ngắn đặt sau dấu hai chấm.

“on vit souvent à trois générations sous le même toit”

on dùng để nói khái quát về cả một xã hội, thay cho les Vietnamiens. Còn sous le même toit (dưới cùng một mái nhà) là cách nói rất tự nhiên, hơn hẳn dans la même maison.

“j'ai remarqué que les jeunes partent de chez leurs parents”

Khung j'ai remarqué que + [mệnh đề] đặt bạn vào vị trí người quan sát chứ không phải người phán xét. Rất hợp với câu hỏi so sánh văn hóa.

“Je ne dis pas que c'est mieux ou moins bien”

Câu giữ thế trung lập. Với câu hỏi so sánh hai nước, tránh khen chê vừa an toàn vừa cho thấy bạn dùng ngôn ngữ tinh tế.

“la maison pleine de monde, ça me manque”

Động từ manquer đảo ngược trật tự so với tiếng Việt: thứ mà bạn nhớ mới là chủ ngữ. Khung: [thứ bạn nhớ] + me manque — ma mère me manque, le bruit me manque. Nói đúng câu này là bạn hơn hẳn đa số thí sinh.

“il y a deux raisons, en fait”

Báo trước cấu trúc câu trả lời: il y a deux raisons, il y a trois choses. Giám khảo biết sắp có hai ý, còn bạn thì tự ép mình phải nói cho đủ hai ý.

“La première, c'est une raison très pratique”

Cặp khung La première, c'est + [danh từ hoặc mệnh đề]... La deuxième, c'est... là cách đơn giản nhất mà vẫn hiệu quả để sắp xếp ý khi nói.

“je ne vais pas vous mentir”

Một câu chêm rất đời thường, thừa nhận rằng lý do của bạn là thực dụng. Nói thật nghe tự nhiên hơn nhiều so với một lý do lý tưởng hóa.

“Donc j'apprends pour les points, oui, mais aussi pour rire avec les autres.”

Câu kết gom cả hai lý do lại. Cặp pour + [nguyên thể] lặp lại tạo nhịp, và câu kết báo cho giám khảo biết bạn đã nói xong.

“attendez, je calcule”

Cách xin thêm vài giây hoàn toàn hợp lệ. Im lặng thì bị trừ điểm, còn nói ra rằng mình đang tính thì không.

“Non, pardon, un peu avant”

Tự sửa lại con số mình vừa nói. Đây là dấu hiệu rõ nhất cho thấy bạn đang thật sự tính bằng tiếng Pháp chứ không đọc thuộc lòng.

“ça fait à peu près quatre ans et demi”

Khung ça fait + [khoảng thời gian]: ça fait six mois, ça fait trois ans. Đây là cách nói thời lượng tự nhiên nhất, còn à peu près cho phép bạn khỏi cần chính xác.

“depuis que je suis arrivée ici, par contre, je pratique tous les jours”

par contre đặt giữa câu để đối lập hai giai đoạn (trước kia / bây giờ). Đây là từ nối rất thông dụng khi nói, đặc biệt ở Canada.

“Le plus difficile pour moi, c'est les articles”

Khung Le plus difficile pour moi, c'est + [danh từ]: c'est la prononciation, c'est l'écoute. Dùng lại được cho mọi câu hỏi về cái khó. (Khi nói, người Pháp dùng c'est kể cả trước danh từ số nhiều.)

“au lieu de « la maison »”

au lieu de + [danh từ] nghĩa là thay vì. Rất tiện khi bạn nói về chính lỗi của mình: je dis le maison au lieu de la maison, je dis un heure au lieu de une heure.

“Par contre, la conjugaison, bizarrement, ça va”

Sau khi kể cái khó thì quay sang cái mình làm được. Thừa nhận điểm yếu rồi nêu điểm mạnh là chiến thuật đúng cho câu hỏi này.

“c'est de la mémoire, et de la mémoire, j'en ai”

Lặp lại danh từ rồi khép câu bằng en. Nghe rất có duyên và cho thấy bạn làm chủ được đại từ.

“rien de génial, mais ça marche”

Khung rien de + [tính từ giống đực]: rien de spécial, rien de compliqué. Cách nói khiêm tốn này cũng làm câu trả lời nghe thật hơn.

“je ne comprends pas tout, peut-être soixante pour cent”

Đưa ra một con số cụ thể thay vì nói un peu. Con số bao giờ cũng rõ và dễ nhớ hơn với người nghe.

“j'ai un carnet où je note cinq expressions par jour”

Đại từ quan hệ où dùng cho nơi chốn, kể cả nơi chốn nhỏ như một quyển sổ: un carnet où je note..., une ville où j'ai vécu... Ít thí sinh nghĩ ra chỗ này.

“le plus utile, franchement, c'est de parler à voix haute”

So sánh nhất cộng c'est de + [nguyên thể]. Chú ý chữ de: le plus utile, c'est de parler — rất nhiều người quên nó.

“le vietnamien, c'est ma langue maternelle”

Tên ngôn ngữ trong tiếng Pháp luôn đi với mạo từ le và viết thường: le vietnamien, le français, l'anglais. Một chi tiết nhỏ nhưng người chấm nghe ra ngay.

“avant l'hôpital j'ai travaillé trois ans dans un hôtel”

Giải thích vì sao bạn biết ngôn ngữ đó, thay vì chỉ liệt kê. Mỗi ngôn ngữ nên kéo theo một câu chuyện ngắn: học ở đâu, dùng với ai, trong bao lâu.

“il ne me reste presque rien”

Câu vô nhân xưng il reste ở dạng phủ định, cộng đại từ me: il ne me reste presque rien (tôi gần như chẳng còn lại gì). Đây là cách rất tự nhiên để nói về kiến thức đã quên.

“la plus difficile des trois”

So sánh nhất trong một nhóm: le / la plus + [tính từ] + de + [nhóm] — la plus difficile des trois, le plus jeune de la famille. Câu kết gọn gàng và có chút tự trào.

“Mon projet principal, c'est d'obtenir la résidence permanente”

Khung Mon projet, c'est de + [nguyên thể]: c'est de trouver un emploi, c'est d'acheter une maison. Một câu mở dùng lại được cho mọi câu hỏi về tương lai.

“si tout va bien, j'aimerais faire reconnaître mon diplôme”

Khung si + [hiện tại], j'aimerais + [nguyên thể]. Đây là mẫu chuẩn để nói về dự định chưa chắc chắn: si tout va bien, j'aimerais déménager.

“j'espère faire venir mes parents”

faire + [nguyên thể] nghĩa là làm cho ai đó làm gì, hoặc cho một việc được người khác làm: faire venir mes parents (đưa bố mẹ sang), faire reconnaître mon diplôme, faire évaluer mes documents. Cực kỳ hữu ích khi nói về thủ tục nhập cư.

“Un projet à la fois.”

Một câu cụt, không có động từ, dùng để chốt. Trong văn nói, câu không động từ hoàn toàn hợp lệ và nghe rất người.

“je m'y sens bien”

Đại từ y thay cho à Ottawa, ghép với động từ phản thân se sentir: je m'y sens bien (ở đó tôi thấy thoải mái). Ba chữ thôi nhưng dày đặc ngữ pháp.

“je suis à dix minutes du Québec”

Khung à + [thời lượng] + de + [nơi chốn] để nói khoảng cách bằng thời gian: à dix minutes du Québec, à deux heures de Montréal. Rất thông dụng và rất dễ dùng lại.

“On m'a beaucoup parlé de Montréal”

on vô nhân xưng (nghĩa là người ta) cộng với parler de. Bạn thuật lại ý kiến của người khác mà không cần nêu tên ai.

“je n'ai pas envie de tout recommencer”

Khung avoir envie de + [nguyên thể], ở đây là dạng phủ định. Cách nói cảm xúc này tự nhiên hơn nhiều so với je ne veux pas.

“Idéalement, je voudrais retravailler comme infirmière”

je voudrais (thức điều kiện) nhẹ và lịch sự hơn je veux. Trạng từ Idéalement đặt đầu câu cho thấy đây mới là mong muốn, chưa phải thực tế. Nam thì nói comme infirmier.

“il faut faire évaluer mon diplôme”

il faut + [nguyên thể] nghĩa là phải, và không cần chủ ngữ. Ở đây nó ghép với faire gây khiến: faire évaluer mon diplôme là nhờ người khác đánh giá bằng cấp của mình.

“En attendant, je travaille comme préposée”

En attendant nghĩa là trong lúc chờ. Từ nối này nối mong muốn tương lai với thực tế hiện tại chỉ bằng hai chữ.

“comment dire”

Từ đệm để câu giờ khi bạn đang tìm chữ. Dùng một lần thì tự nhiên, dùng năm lần thì thành tật.

“Ce que j'aime le plus, c'est le calme”

Mẫu nhấn mạnh Ce que j'aime le plus, c'est + [danh từ]. Đổi động từ là ra khung mới: Ce qui me manque le plus, c'est..., Ce que je trouve difficile, c'est... Đây là câu mở mạnh nhất cho mọi câu hỏi bạn thích gì nhất.

“Les gens font la file sans se pousser”

sans + [nguyên thể], ở đây là một động từ phản thân. Và thay vì một tính từ chung chung như poli hay gentil, bạn cho hẳn một hình ảnh cụ thể. Chú ý faire la file là cách nói ở Canada; ở Pháp là faire la queue.

“personne ne klaxonne”

Khi personne làm chủ ngữ thì vẫn phải có ne trước động từ: personne ne klaxonne, personne ne parle. Rất nhiều thí sinh nuốt mất chữ ne này khi nói nhanh.

“même l'hiver, même à moins vingt-cinq”

Lặp même để nhấn mạnh, cộng với một con số nhiệt độ rất Canada. Chi tiết địa phương luôn gây thiện cảm với giám khảo.

“Le plus dur, ça a été les premiers mois”

ça a été là dạng nói của cela a été. Khung Le plus dur, ça a été + [danh từ] trả lời thẳng vào chữ le plus difficile mà giám khảo vừa dùng.

“je n'avais ni amis, ni travail, ni permis de conduire”

Khung ne... ni [A], ni [B], ni [C] — chú ý là sau ni không có mạo từ (không nói ni des amis). Cấu trúc này rất mạnh và rất ít thí sinh dám dùng khi nói.

“Je me souviens d'un jour où j'ai pleuré dans l'autobus”

se souvenir de + [danh từ], cộng với đại từ quan hệ où chỉ thời gian: un jour où..., l'année où... Một kỷ niệm cụ thể luôn ăn điểm hơn một lời than chung chung.

“dès que j'ai commencé à travailler, tout est allé mieux”

dès que nghĩa là ngay khi. Kết bằng một ý tích cực làm câu trả lời tròn trịa, không để lại cảm giác nặng nề.